Gates Foundation: Το Όραμα για έναν Κόσμο Χωρίς Φτώχεια και Ασθένειες
Ένας κόσμος όπου καμία μητέρα ή παιδί δεν πεθαίνει από αιτία που θα μπορούσε να προληφθεί, όπου οι θανατηφόρες μολυσματικές ασθένειες έχουν γίνει παρελθόν, και όπου εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι έχουν βγει από τη φτώχεια. Αυτό είναι το όραμα πίσω από το Gates Foundation, ένα από τα μεγαλύτερα φιλανθρωπικά ιδρύματα στον πλανήτη — με μια ασυνήθιστη λεπτομέρεια: έχει ήδη ανακοινώσει πότε ακριβώς θα σταματήσει να υπάρχει.
Στις 31 Δεκεμβρίου 2045, το ίδρυμα θα κλείσει οριστικά. Όχι επειδή θα έχει ξεμείνει από πόρους ή ενδιαφέρον, αλλά επειδή αυτό ακριβώς είναι το σχέδιο από την αρχή: να θέσει έναν στόχο, να επενδύσει τα πάντα σε αυτόν, και να αποχωρήσει όταν ο χρόνος τελειώσει — αντί να λειτουργεί επ’ αόριστον.
Από μια εφημερίδα μέχρι το μεγαλύτερο ίδρυμα στον κόσμο
Η ιστορία του ιδρύματος ξεκινά στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Ο Bill Gates διάβασε ένα άρθρο που τον συγκλόνισε: εκατομμύρια παιδιά σε χώρες χαμηλού εισοδήματος πέθαιναν κάθε χρόνο από ασθένειες που ο υπόλοιπος κόσμος είχε ήδη μάθει να προλαμβάνει. Έστειλε το άρθρο στον πατέρα του με ένα σημείωμα: «Μπαμπά, μήπως μπορούμε να κάνουμε κάτι γι’ αυτό;»
Το 1994 ιδρύθηκε το William H. Gates Foundation, το οποίο το 2000 συγχωνεύτηκε με το Gates Learning Foundation και δημιούργησε το Bill & Melinda Gates Foundation (σήμερα απλά Gates Foundation). Στα πρώτα του βήματα, το ίδρυμα συνέβαλε στην ίδρυση του Gavi (Παγκόσμια Συμμαχία για Εμβόλια) με δέσμευση 750 εκατ. δολαρίων, και στήριξε τη δημιουργία του Παγκόσμιου Ταμείου για την Καταπολέμηση του AIDS, της Φυματίωσης και της Ελονοσίας.
Το 2006, ο επενδυτής Warren Buffett έδωσε στο ίδρυμα μια δωρεά-ορόσημο: δεσμεύτηκε για πάνω από 30 δισ. δολάρια, επιτρέποντας μια ραγδαία επέκταση της δραστηριότητάς του σε νέους τομείς, όπως η αγροτική ανάπτυξη.
Το ίδρυμα σε αριθμούς σήμερα
Εργαζόμενοι παγκοσμίως (στοιχεία 2025)
Συνολική φιλανθρωπική στήριξη το 2025
Οργανισμοί που έλαβαν χρηματοδότηση (grantees) το 2025
Χώρες όπου δραστηριοποιούνται ομάδες και συνεργάτες του ιδρύματος
Στα πρώτα 25 χρόνια λειτουργίας του, το ίδρυμα έχει επενδύσει συνολικά πάνω από 102,3 δισ. δολάρια σε παγκόσμια υγεία και ανάπτυξη, εκπαίδευση στις ΗΠΑ, και οικονομική κινητικότητα.
Πού επικεντρώνεται το έργο του
Το έργο του ιδρύματος οργανώνεται γύρω από πέντε βασικούς τομείς:
Εξάλειψη μολυσματικών ασθενειών όπως η πολιομυελίτιδα, η ελονοσία και η φυματίωση, μέσω εμβολίων και έρευνας.
Πρόσβαση γυναικών σε υγειονομική περίθαλψη, οικονομικές ευκαιρίες και ηγετικούς ρόλους.
Στήριξη μικρών αγροτών σε αναπτυσσόμενες χώρες, ιδιαίτερα απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Καταπολέμηση του υποσιτισμού σε παιδιά και μητέρες σε παγκόσμιο επίπεδο.
Κυρίως στις ΗΠΑ — στήριξη της βασικής εκπαίδευσης (K-12) και βελτίωσης της σχολικής επίδοσης μαθητών από μη προνομιούχα περιβάλλοντα.
Από το 2000, η παιδική θνησιμότητα παγκοσμίως έχει μειωθεί κατά το ήμισυ — μια εξέλιξη στην οποία το ίδρυμα και οι συνεργάτες του έχουν συμβάλει σημαντικά, μέσω εμβολιασμών, καλύτερης πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και βελτιωμένης διατροφής.
Ένα όραμα με ημερομηνία λήξης: 2045
Τον Μάιο του 2025, ο Bill Gates ανακοίνωσε κάτι ασυνήθιστο για τον χώρο της μεγάλης φιλανθρωπίας: δεσμεύτηκε να δωρίσει σχεδόν το σύνολο της υπόλοιπης περιουσίας του — περίπου 200 δισ. δολάρια — τα επόμενα 20 χρόνια, και όρισε ρητά ότι το ίδρυμα θα κλείσει οριστικά στις 31 Δεκεμβρίου 2045.
Ο ίδιος ο Bill Gates εξηγεί ότι από την αρχή γνώριζε πως το ίδρυμα δεν θα ήταν μόνιμο — πιστεύει ότι η φιλανθρωπία αποδίδει καλύτερα όταν έχει σαφές χρονικό όριο και συγκεντρώνει τους πόρους της εκεί όπου η ανάγκη είναι πιο επείγουσα, αντί να λειτουργεί επ’ αόριστον. Το τελευταίο κεφάλαιο του ιδρύματος, όπως το περιγράφει, τον αναγκάζει να εστιάσει ακόμα πιο καθαρά στο πού μπορεί πραγματικά να επιταχυνθεί η πρόοδος.
Μέχρι το 2045, το όραμα του ιδρύματος συμπυκνώνεται σε τρεις μεγάλους στόχους — σημεία όπου, όπως πιστεύει η ηγεσία του, μια αποφασιστική ώθηση τώρα μπορεί να αλλάξει την πορεία εκατομμυρίων ζωών για γενιές:
Καμία μητέρα, παιδί ή βρέφος να μην πεθαίνει από αιτία που η ιατρική ήδη γνωρίζει πώς να αποτρέψει — μέσα από εμβολιασμούς, πρόσβαση σε βασική φροντίδα και καλύτερη διατροφή.
Η επόμενη γενιά να μεγαλώσει σε έναν κόσμο όπου ασθένειες όπως η πολιομυελίτιδα, η ελονοσία και η φυματίωση δεν αποτελούν πια απειλή.
Περισσότερες χώρες να μπουν σε πορεία ευημερίας, μέσα από οικονομικές ευκαιρίες, γεωργική ανάπτυξη και πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.
Ηγεσία και μεταβάσεις
Το ίδρυμα ιδρύθηκε από τον Bill Gates και τη Melinda French Gates, με καθοριστική συμβολή και του πατέρα του Bill, William H. Gates Sr., ο οποίος διαμόρφωσε το όραμα του ιδρύματος μέχρι τον θάνατό του το 2020.
Αποχώρησε ως συμπρόεδρος το 2024, μετά από 24 χρόνια, για να ακολουθήσει τις δικές της φιλανθρωπικές προτεραιότητες γύρω από γυναίκες και νέους.
Trustee του ιδρύματος μέχρι το 2021· έχει συνεισφέρει συνολικά περίπου 43 δισ. δολάρια μέχρι σήμερα.
Το 2022, το ίδρυμα δημιούργησε ένα ανεξάρτητο Διοικητικό Συμβούλιο (Governing Board), προσθέτοντας ανεξάρτητη εποπτεία και κρίση στη λήψη αποφάσεων.
Μια ιστορική σημείωση για την εκπαίδευση
Το 1999, το ίδρυμα δημιούργησε το Gates Millennium Scholars Program, με στόχο να αυξήσει τον αριθμό φοιτητών από μειονοτικές ομάδες χαμηλού εισοδήματος στις ΗΠΑ που αποφοιτούν με πτυχίο σε επιστημονικά ή άλλα πεδία. Πάνω από 20.000 φοιτητές επωφελήθηκαν από το πρόγραμμα στη διάρκεια της λειτουργίας του.
Το πρόγραμμα αυτό αφορούσε αποκλειστικά φοιτητές στις ΗΠΑ και σταμάτησε να δέχεται νέες αιτήσεις εδώ και χρόνια. Το Gates Foundation δεν λειτουργεί σήμερα κάποιο ανοιχτό, διεθνές πρόγραμμα υποτροφιών για μεμονωμένους φοιτητές — η χρηματοδότησή του κατευθύνεται κυρίως σε οργανισμούς, κυβερνήσεις και ερευνητικά προγράμματα, όχι σε άμεσες υποτροφίες σε φοιτητές εκτός ΗΠΑ.
Το education.gr αποτελεί ανεξάρτητο ψηφιακό περιβάλλον αναζήτησης, ενημέρωσης, οργάνωσης και προβολής πληροφοριών που σχετίζονται με την εκπαίδευση, τις σπουδές, τις δεξιότητες και την επαγγελματική ανάπτυξη. Δεν αποτελεί δημόσιο φορέα, κρατικό οργανισμό ή επίσημο εκπαιδευτικό ίδρυμα, και δεν έχει καμία θεσμική ή εμπορική σχέση με το Gates Foundation.
