Δωρεάν Μεταπτυχιακά (ΠΜΣ): Ποιοι δικαιούνται απαλλαγή από δίδακτρα και πώς γίνεται η διαδικασία
Η δυνατότητα δωρεάν φοίτησης σε μεταπτυχιακά προγράμματα (ΠΜΣ) στα ελληνικά πανεπιστήμια αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για φοιτητές που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και ακαδημαϊκά κριτήρια.
Αν σκέφτεσαι να κάνεις μεταπτυχιακό, αυτός ο οδηγός εξηγεί ποιοι δικαιούνται απαλλαγή από τα δίδακτρα, ποιες είναι οι προϋποθέσεις και ποια βήματα πρέπει να ακολουθήσεις.
Ποιοι μπορούν να σπουδάσουν δωρεάν σε ΠΜΣ
Η απαλλαγή από τα δίδακτρα ισχύει για φοιτητές μεταπτυχιακών προγραμμάτων στα οποία προβλέπονται τέλη φοίτησης, εφόσον πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και ακαδημαϊκά κριτήρια.
- Αφορά ΠΜΣ ελληνικών πανεπιστημίων
- Ισχύει για ένα μόνο μεταπτυχιακό πρόγραμμα
- Ο αριθμός δικαιούχων δεν ξεπερνά το 30% των φοιτητών κάθε προγράμματος
Τα βασικά εισοδηματικά κριτήρια
Για το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027, τα βασικά όρια είναι:
- Ατομικό εισόδημα: έως περίπου 11.700 €
- Οικογενειακό εισόδημα: έως περίπου 8.190 € ανά μέλος
Η αξιολόγηση γίνεται με βάση τον μέσο όρο των εισοδημάτων των δύο τελευταίων ετών.
Προϋπόθεση αριστείας
Εκτός από τα εισοδηματικά κριτήρια, απαιτείται και ακαδημαϊκή επίδοση.
- Ελάχιστος βαθμός πτυχίου: 7,5/10
- Για πτυχία εξωτερικού, γίνεται αναλογική αντιστοίχιση
Το κριτήριο αυτό λειτουργεί ως φίλτρο ώστε η απαλλαγή να αφορά φοιτητές με καλές επιδόσεις.
Ειδικές κατηγορίες – Μερική απαλλαγή
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να δοθεί μερική απαλλαγή (50%), όπως:
- Τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες
- Ορφανοί ή τέκνα μονογονεϊκών οικογενειών
- Άτομα με αναπηρία ή μέλη οικογένειας με αναπηρία
Η προϋπόθεση είναι το εισόδημα να βρίσκεται πάνω από το βασικό όριο αλλά κάτω από ένα ανώτερο όριο.
Ποιοι δεν δικαιούνται απαλλαγή
- Όσοι λαμβάνουν ήδη άλλη υποτροφία
- Όσοι έχουν ήδη χρησιμοποιήσει το δικαίωμα απαλλαγής σε άλλο ΠΜΣ
- Πολίτες τρίτων χωρών
Η διαδικασία βήμα-βήμα
Η αίτηση για δωρεάν φοίτηση δεν γίνεται πριν την εισαγωγή, αλλά αφού γίνεις δεκτός στο μεταπτυχιακό.
- Κάνεις αίτηση και γίνεσαι δεκτός στο ΠΜΣ
- Υποβάλλεις αίτηση απαλλαγής από δίδακτρα
- Καταθέτεις τα απαραίτητα δικαιολογητικά
- Η αίτηση εξετάζεται από το Τμήμα ή την Επιτροπή του ΠΜΣ
- Εκδίδεται απόφαση έγκρισης ή απόρριψης
Σημαντικό: Η οικονομική κατάσταση δεν επηρεάζει την εισαγωγή στο ΠΜΣ – εξετάζεται μόνο μετά.
Τι δικαιολογητικά θα χρειαστείς
- Αίτηση (υπεύθυνη δήλωση)
- Πτυχίο και αναλυτική βαθμολογία
- Φορολογικές δηλώσεις (Ε1) και εκκαθαριστικά 2 τελευταίων ετών
- Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης
- Επιπλέον δικαιολογητικά (π.χ. αναπηρία, σπουδές αδελφών)
Σε πολλές περιπτώσεις, τα στοιχεία αναζητούνται αυτεπάγγελτα από τις υπηρεσίες.
Πώς γίνεται η επιλογή των δικαιούχων
Αν οι αιτήσεις ξεπερνούν το 30% των φοιτητών, γίνεται επιλογή με βάση:
- Το εισόδημα (χαμηλότερο = προτεραιότητα)
- Την ακαδημαϊκή επίδοση
Οι φοιτητές κατατάσσονται και επιλέγονται μέχρι να καλυφθεί το όριο.